Inseminacja



Definicja inseminacji

Pierwotne znaczenie terminu (unasienianie) inseminacja dotyczyło umiejętnego wprowadzenia nasienia do dróg rodnych samicy. Obecnie jednak termin ten obejmuje:

• Pobieranie nasienia,
• Ocenę nasienia,
• Konserwację nasienia,
• Przechowywanie nasienia,
• Technikę unasienniania - przez to pojęcie rozumie się wprowadzenie nasienia do narządów płciowych samicy, w ten sposób ażeby została ona zapłodniona.

W ośrodkach hodowli pojęcie inseminacji obejmuje niekiedy w praktyce cały, sterowany, zorganizowany sposób rozmnażania zwierząt ze wszystkimi zarządzeniami gospodarczymi, zootechniczno - hodowlanymi, oraz niektórymi zabiegami weterynaryjnymi włącznie.

• Ekonomiczne,
• Rozrodcze,
• Weterynaryjno - sanitarne (zdrowotne),
• Naukowe
• Organizacyjne

Ekonomiczne i rozrodcze znaczenie inseminacji (unasieniania) polega przede wszystkim na maksymalnym wykorzystaniu najlepszych rozpłodników. Poza tym w porównaniu z kryciem naturalnym przy inseminacji potrzebna jest znacznie mniejsza liczba rozpłodników, co ma duże znaczenie ekonomiczne. Lepsze wykorzystanie rozpłodników umożliwia bardziej rygorystyczną ich selekcję. W przypadku inseminacji można znacznie wcześniej usunąć z rozrodu rozpłodniki dające gorsze nasienie i - na odwrót - dłużej i w większym stopniu wykorzystywać rozpłodniki dokładnie zbadane.

Unasienianie umożliwia planowanie całego, sterowanego procesu rozrodu i jego systematyczną kontrolę oraz planowe zwiększanie produkcji.

Stosując inseminację można uzyskać obniżone koszty reprodukcji, gdyż większą liczbę rozpłodników zastępuje się samicami uzyskując lepsze wyniki ekonomiczne.

Przy ekonomicznej ocenie inseminacji stosuje się cały zespół prowadzonych rejestrów, które mają wpływ na jej wyniki i znaczenie gospodarcze. Tak więc rygorystyczny dobór rozpłodników umożliwia znacznie szybsze wyrównanie stada, ulepszenie jego struktury oraz podniesienie użytkowości.

Unasienianie umożliwia skuteczne uwolnienie stada od chorób zakaźnych oraz optymalne wykorzystanie każdego zwierzęcia w procesie rozrodu. Zmniejszenie liczby rozpłodników umożliwia ich skupienie w stacjach takich jak MCB Sp. z o.o. zgodnie ze wszystkimi obowiązującymi przepisami weterynaryjnymi gdzie pozostają pod codzienną kontrolą Państwowych Służb Weterynaryjnych. Oddzielenie zdrowych osobników (rozpłodników) i przetrzymywanie ich z dala od samic, uniemożliwiając bezpośredni kontakt płciowy, stanowi jeden ze skuteczniejszych sposobów służących zwalczaniu niektórych chorób zaraźliwych jak IBR/PVI, BVD/MD.

W momencie wprowadzenia inseminacji regularnie badane są także samice, dzięki stosowanej technice unasieniania. Samice poddaje się zapobiegawczym przeglądom weterynaryjnym i w ten sposób uzyskuje się w pojedynczych ośrodkach hodowlanych znaczną poprawę płodności.

Wprowadzenie unasieniania (inseminacji) stało się bodźcem do badania wpływu środowiska na cykl płciowy zwierząt gospodarskich oraz przyczyniło się do poznania szeregu czynników wpływających na skuteczność zabiegu inseminacyjnego.



Zasady unasieniania (inseminacji)

Zasadnicze czynności przy unasienianiu polegają na:

• a. Zebraniu wywiadu,
• b. Zbadaniu samicy,
• c. Wprowadzeniu do jej dróg rodnych dawki inseminacyjnej.

Przed unasienianiem inseminator sprawdza w karcie ewidencyjnej dane dotyczące danej samicy, które uzupełnia za pomocą pytań zadawanych zootechnikowi lub hodowcy ustalając w ten sposób datę ostatniego porodu. Następnie analizuje przebieg rozrodu samicy w poprzednich latach. Dowiaduje się czy powtarzała i była powtórnie unasieniana, jak dług trwała ruja itp. Dowiaduje się również, jaki był przebieg ostatniego porodu, czy odbył się za pomocą lekarza weterynarii czy też, bez, jaki był przebieg okresu poporodowego, upewnia się czy ta samica była badana po porodzie przez lekarza weterynarii i jakie było rozpoznanie (diagnoza), czy była chora, a jeśli tak to, w jaki sposób była leczona. Upewnia się także, jaki był przebieg rui, oraz jaka jest przerwa między poszczególnymi cyklami rujowymi.




Badanie samicy

Każda samica przed wprowadzeniem nasienia do jej dróg rodnych musi być zbadana. Badanie dotyczy ogólnego stanu zdrowotnego oraz układu rozrodczego. Przy badaniu stanu ogólnego konieczne jest zwrócenie uwagi na objawy chorób zakaźnych, zwłaszcza przy pojawieniu się takich sygnałów w okolicy.



Wprowadzanie porcji nasienia do narządów rodnych

Wprowadzanie nasienia do narządów płciowych samicy stanowi ostatni etap zabiegu unasienniania. Sposoby unasienniania zależą od gatunku zwierzęcia (bydło, trzoda chlewna, króliki) oraz od miejsca, w którym deponuje się nasienie (dopochwowe, do trzonu macicy, do szyjki macicy), i od stosowanej technologii i odpowiedniego sprzętu.

• W przypadku bydła stosuje się metodę wprowadzania porcji nasienia za pomocą pistoletu inseminacyjnego. Pistolet wsuwa się przez pochwę do szyjki macicy, którą ustala się ręką wprowadzoną do prostnicy, a więc przez jej ścianę. Ta metoda umożliwia jednocześnie przeprowadzenie badania ginekologicznego jeszcze przed wprowadzeniem pipety inseminacyjnej do przewodu szyjki macicy.
  
  
  
  
  
• W przypadku trzody chlewnej stosuje się unasienianie domaciczne używa się nasienia rozrzedzonego, którego całą porcję wprowadza się przez szyjkę macicy. Stosuje się tu katetery. Unasienianie przeprowadza się w kojcu lub też w klatce służącej do unieruchomienia zwierząt. Kateter wprowadza się ostrożnie ślizgając zakończeniem po fałdach błony śluzowej szyjki macicy, poczym wprowadza się nasienie delikatnie wyciskając je z plastikowego naczyńka.
  
  
  
  
• W przypadku królików stosuje się unasienianie do pochwy, ponieważ szyjka macicy w trakcie inseminacji jest zamknięta .Rozrzedzoną dawkę nasienia wprowadza się za pomocą pistoletu inseminacyjnego z zakrzywioną końcówką przesuwając go delikatnie po górnej ściance pochwy. Samicę w trakcie zabiegu unosi się za ogon (I metoda -1 osoba ) lub jedna osoba rozciąga samicę na przedramieniu brzuchem do góry a druga wykonuje zabieg (II metoda -2 osoby ).